EKAP üzerinden ve aynı IP adresiyle ihale dokümanı indiren ve/veya e-teklif sunan isteklilere yönelik tesis edilen teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve yasaklama işlemlerine yönelik hukuki değerlendirmeye ve yargısal kararlara başka bir yazımız kapsamında yer vermiştik. Bu yazıya LİNKİNDEN linkinden ulaşabilirsiniz.
Bahse konu yazıda belirtilen durumlardan farklı olarak, aynı IP adresi üzerinden birden fazla kişinin ihale dokümanı indirmesi ancak ihaleye bu kişilerden sadece birisinin teklif vermesi durumu da söz konusu olabilmektedir. İşte bu durumda, yani birden fazla kişi aynı IP üzerinden ihale dokümanı indirmiş olmakla birlikte, bu kişilerden sadece birinin ihaleye teklif sunması halinde, bu durum rekabeti, katılımı ve ihale kararını etkileyici nitelikte veya isteklilerin katılımını engelleme hususlarına karine teşkil etmeyeceğinden, bu gerekçeyle ihaleye teklif sunan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılamaz ve hakkında yasaklama kararı alınamaz.
Nitekim Kamu İhale Kurulunun 16.04.2025 tarih ve 2025/UY.I-930 sayılı kararı, 18.12.2024 tarih ve 2024/UH.II-1680 sayılı kararı ile 02.08.2023 tarih ve 2023/UH.II-1078 sayılı kararlarında da; aynı IP üzerinden ihale dokümanı indirilmiş olsa da ihaleye sadece tek isteklinin teklif vermiş olması halinde, bu durumun yasak fiil ve davranış kapsamında değerlendirilemeyeceğine, dolayısıyla isteklinin teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılamayacağına karar verilmiştir.
Kamu İhale Kurulunun zikredilen emsal nitelikteki 16.04.2025 tarih ve 2025/UY.I-930 sayılı kararı ile 18.12.2024 tarih ve 2024/UH.II-1680 sayılı kararına aşağıda yer verilmiştir.
KAMU İHALE KURULU KARARI
| Toplantı No | : 2025/015 |
| Gündem No | : 13 |
| Karar Tarihi | : 16.04.2025 |
| Karar No | : 2025/UY.I-930 |
| KAMU İHALE KURULU KARARI |
| Toplantı No | : 2024/048 |
| Gündem No | : 27 |
| Karar Tarihi | : 18.12.2024 |
| Karar No | : 2024/UH.II-1680 |
| BAŞVURU SAHİBİ:BBS Grubu Yemek Hizmetleri İnşaat Nakliyat Turizm ve Ticaret Limited Şirketi, İHALEYİ YAPAN İDARE:Giresun Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE:2024/1208753 İhale Kayıt Numaralı “Mamul Yemek” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Giresun Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 23.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mamul Yemek” ihalesine ilişkin olarak BBS Grubu Yemek Hizmetleri İnşaat Nakliyat Turizm ve Ticaret Limited Şirketinin 22.11.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idarenin 25.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.11.2024 tarih ve 171991 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/1500 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR:Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Giresun Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’nün 23.10.2024 tarihinde, 2024/1208753 ihale kayıt numaralı “Mamul Yemek” hizmet alımı ihalesinin 4’üncü kısmına istekli sıfatıyla katıldıkları, ihale komisyonu tarafından “İstekli olabilecek Selina Gıda Maddeleri Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Yemekhane ve Güvenlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ile ihale dokümanı indirme işlemlerinin aynı IP adresi üzerinden gerçekleştirilmesi ve aynı ihaleye teklif veren farklı isteklilerin aynı IP üzerinden ihale dokümanı indirmesi veya e-teklif verilmesi veya her iki işlemin birlikte yapılması” gerekçeleri nedeniyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesi hükümlerine aykırı bir şekilde ihaleye teklif verdikleri değerlendirilerek idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu durumun kamu ihale mevzuatı, Kamu İhale Kurul Kararları ve yargı kararlarına uygun olmadığı şöyle ki;Şikâyete konu ihaleye Selina Gıda Maddeleri Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Yemekhane ve Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.nin teklif vermediği bu çerçevede aynı IP’den doküman indirme işlemi kapsamında sadece kendilerinin ihaleye teklif verdikleri, istekli olabilecek tarafından ihaleye teklif verilmemesi nedeniyle birbirlerinin tekliflerinden haberdar olarak danışıklı hareket etmeleri durumundan bahsedilemeyeceği, bu kapsamda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesinin uygulanabilmesinin söz konusu olmadığı iddiasına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:… j) 17’nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü, Aynı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek. d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak. Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü, Aynı Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17’nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar,…2’nci ve 3’üncü maddeler ile istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü yer almaktadır.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;a) Adı: Ortak alım kapsamında İl Müdürlüğüne bağlı Kuruluşların Mamul Yemek Alımıb) Türü: Hizmet alımıc) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğiç) Yatırım proje no’su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.d) Kodu:e) Miktarı: Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkez Müdürlüğü, Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Kadın Konukevi Müdürlüğü, Keşap Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü Mamul Yemek Hizmet AlımıAyrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkez Müdürlüğü ( 3 Umut Evi ile Çocukevleri Sitesi ÇOKİM Birimi), Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Kadın Konukevi Müdürlüğü, Keşap Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Giresun Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle 23.10.2024 tarihinde gerçekleştirilen ve 4 kısımdan oluşan “Mamul Yemek” hizmet alımı ihalesi olduğu, ihalenin şikâyete konu edilen kısmının 4’üncü kısım (Keşap Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü) olduğu, Başvuru sahibi istekli BBS Grubu Yemek Hizmetleri İnşaat Nakliyat Turizm ve Ticaret Limited Şirketi tarafından istekli olabilecek Selina Gıda Maddeleri Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Yemekhane ve Güvenlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi firması ile aynı IP adresinden doküman indirmeleri gerekçesi nedeniyle idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olmadığı, istekli olabilecek diğer firma tarafından teklif verilmediği bu nedenle 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin uygulanabilmesinin söz konusu olmadığı iddia edilmektedir. Başvuru sahibi istekli (BBS Grubu Yemek Hizmetleri İnşaat Nakliyat Turizm ve Ticaret Limited Şirketi) adına ihale dokümanının 21.10.2024 tarihinde 78.***** IP adresi üzerinden Buğrahan Bulut tarafından indirilerek 23.10.2024 tarihinde 78.***** IP adresi üzerinden Buğrahan Bulut tarafından e-imzalı olarak teklif vermiş olduğu, EKAP üzerinden yapılan MERSİS sorgulamasında başvuru sahibi isteklinin Yeterlik bilgileri tablosunda anılan tüzel kişiliğin (%100) ortağının ve yöneticisinin Buğrahan Bulut olduğu, görülmüştür. TOBB http://www.ticaretsicil.gov.tr adresinden yapılan sorgulamada tüzel kişiliğin adresinin “Kültür Mahallesi Kızılmak Caddesi Liderler İş Merkezi No: 63 Çankaya ANKARA” olduğu görülmüştür. İstekli olabilecek (Selina Gıda Maddeleri Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Yemekhane ve Güvenlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi) adına ihale dokümanının 17.10.2024 tarihinde 78.***** IP adresi üzerinden Süleyman Karslı tarafından indirildiği ancak anılan istekli olabilecek tarafından ihaleye teklif verilmediği görülmüştür. TOBB http://www.ticaretsicil.gov.tr adresinden yapılan sorgulamada istekli olabilecek tüzel kişiliğin (%100) ortağının ve yöneticisinin Süleyman Karslı olduğu, tüzel kişiliğinin adresinin ise “Yeşiltepe Mah. Yavuz Selim Bulvarı No:391/1 Ortahisar/Trabzon” olduğu görülmüştür. Yukarıda aktarılan incelemeler çerçevesinde ihale kapsamında doküman indirilen IP adreslerinin aynı olduğu ancak ortaklık bilgilerinin, iletişim/adres bilgilerinin ise aynı olmadığı tespit edilmiştir. İdarenin şikâyet başvurusuna vermiş olduğu cevap incelendiğinde şikâyete konu edilen firmaların ihale tarihinden önce (geçmişte) ortaklık ilişkisinin olduğu ifade edilmiş olup söz konusu hususlara ilişkin ihale işlem dosyası kapsamında da bu hususlara ilişkin bilgi/belgelere yer verildiği görülmüştür. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun resmi internet adresi (www.btk.gov.tr) üzerinden yapılan araştırmada internet protokol adreslerine ilişkin genel bilgi bölümünde “İnternete bağlı birimlerin, birbirleriyle iletişim sağlamak amacıyla kullandıkları benzersiz numaralara İnternet Protokolü (IP adresi) adı verilmektedir. TCP/IP protokol grubunun ağ katmanında yer alan IP, internete bağlı cihazların adreslenerek alınacak ya da gönderilecek veri paketlerinin ağ içerisinde hedef adreslere doğru bir şekilde yönlendirilmesini sağlar. İnternete bağlı her cihazın bir IP adresi bulunması zorunludur.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür. IP adresinin internete ya da diğer herhangi bir bilgisayar ağına bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adresleri ve kimlik numaraları olduğu, sistemde aynı IP adresine sahip birden fazla cihaz bulunmayacağı, bu çerçevede, isteklilerin/istekli olabileceklerin doküman indirme/e-teklif verme işlemlerinde ve benzeri diğer işlemlerinde bir teknik veri olarak IP adresinin bu özelliklerini ve kurallarını dikkate alması gerektiği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan hususlar ile birlikte mevcut durum göz önüne alındığında; şikâyete konu tüzel kişiliklerin doküman indirmiş olduğu IP adreslerinin aynı olduğu ancak ihaleye sadece BBS Grubu Yemek Hizmetleri İnşaat Nakliyat Turizm ve Ticaret Limited Şirketi tarafından teklif sunulduğu ve ihale tarihi itibariyle ortaklık ilişkilerinin bulunmadığı görülmüştür. Bu çerçevede şikâyete konu tüzel kişiliklerin doküman indirdiği IP adreslerinin aynı olması halinin ve ihaleye yalnızca biri tarafından teklif verildiği hususu birlikte dikkate alındığında mevcut durumun rekabeti, katılımı ve ihale kararını etkileyici nitelikte veya isteklilerin katılımını engelleme hususlarına karine teşkil etmeyeceği sonucuna varılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi uyarınca anılan Kanun’un 17’nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen isteklilerin ihale dışı bırakılacağı, aynı Kanun’un 17’nci maddesinin (b) bendi kapsamında rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmenin yasak fiil ve davranışlar arasında sayıldığı, söz konusu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında mezkûr Kanun’un dördüncü kısmında belirtilen hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir. Bu doğrultuda ihalenin anılan Kanun’un temel ilkelerine uygun biçimde yürütülmesi ve sonuçlandırılması, öngörülen usul kurallarına uygunluk yanında sürecin doğal akışını bozacak bir kısım açık veya örtülü davranışların yapılmaması gerektiği dikkate alındığında, ihalelerde isteklilerce gerçekleştirilen eylemlerin söz konusu bentler kapsamında yasak fiil ve davranış olarak nitelendirilebilmesi için birden fazla eylemin birlikte değerlendirilmesi ve irade birliği çerçevesinde birlikte hareket edildiğine dair güçlü kanıtların bulunması koşulu gerekmektedir. Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde istekli olabilecek (Selina Gıda Maddeleri Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Yemekhane ve Güvenlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi) ve başvuru sahibi (BBS Grubu Yemek Hizmetleri İnşaat Nakliyat Turizm ve Ticaret Limited Şirketi) isteklinin aynı IP adresinden doküman indirildiği ancak ihaleye sadece BBS Grubu Yemek Hizmetleri İnşaat Nakliyat Turizm ve Ticaret Limited Şirketi tarafından teklif sunulduğu hususları göz önüne alındığında bu durumun irade birliği çerçevesinde birlikte hareket edildiğine dair kuvvetli kanıt (karine) oluşturmayacağı bu bağlamda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır .4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiası kapsamında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden ihalenin şikayete konu 4’üncü kısmında BBS Grubu Yemek Hizmetleri İnşaat Nakliyat Turizm ve Ticaret Limited Şirketinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi. |
NEMESİS HUKUK BÜROSU 